• 21 września 2023 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie C-139/22. Jak zawsze sędzia rozpatrywał sprawę na podstawie Dyrektywy UE 93/13/EWG
• Sąd odsyłający zwrócił się do TSUE między innymi z następującymi pytaniami: O tym, czy sędziowie krajowi mają obowiązek analizować każdorazowo, gdy klauzula umowna kwestionowana przez kredytobiorcę została wpisana przez uprawniony organ do rejestru klauzul niedozwolonych
• TSUE odniósł się także do kwestii, czy banki mogą informować konsumentów nieposiadających wiedzy specjalistycznej w inny sposób niż konsumenci posiadający wiedzę specjalistyczną.
• Wrześniowe orzeczenie sądu może spowodować przyspieszenie spraw dotyczących franka szwajcarskiego, w tym trudnych spraw, w których banki kwestionują status powoda jako konsumenta ze względu na jego wykształcenie lub doświadczenie zawodowe.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-139/22 jest ciosem w narrację banku. Kredytobiorcy będą teraz mieli łatwiej w sądzie

Trybunał Sprawiedliwości UE po raz kolejny przychodzi z pomocą kredytobiorcom franka szwajcarskiego w Polsce. Opublikowane 21 września 2023 r. nowe orzeczenie Luksemburga przybliży unieważnienie umów kredytowych kredytobiorców we frankach szwajcarskich, którzy kwestionują warunki umowne wpisane wcześniej do rejestru warunków niedozwolonych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Daje to nadzieję także kredytobiorcom z wykształceniem ekonomicznym, ekspertom finansowym, a nawet pracującymi w branży bankowej, że ich sprawy zostaną szybciej rozpatrzone.

Do tej pory osoby te często obawiały się podjęcia kroków prawnych przeciwko bankom w obawie, że skutecznie podważy to status konsumenta powoda lub udowodni, że powód był świadomy zagrożeń związanych z wybranym produktem finansowym.

Te obawy powinny teraz należeć do przeszłości. Decyzja w sprawie C-139/22 wyjaśnia, w jaki sposób sędziowie krajowi powinni podchodzić do spraw, w których powód jest pracownikiem banku. Sytuację tę rozważono w tym konkretnym przypadku. Sąd odsyłające pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE, rozpatrywany jest spór pomiędzy mBankiem a kredytobiorcą, czyli małżeństwem. Sytuacja wydaje się być taka sama, tysiące w całym kraju.

Różnica polega jednak na tym, że jeden z kredytobiorców (w tym przypadku konkretnie pożyczkobiorca powoda) był pracownikiem banku. Przed podpisaniem umowy inny pracownik banku przekazał swojej koleżance z pracy, wspomnianej wcześniej pożyczkobiorcy, kurs wymiany franka szwajcarskiego obowiązujący przez ostatnie 3 lata przed podpisaniem umowy oraz poinformował ją, jak podwyżka tego kursu wpłynie na wskaźnik wymiany. Wpływa na wysokość zadłużenia i samą ratę kredytu. Współkredytobiorca, czyli małżonek pożyczkobiorcy, nie uczestniczy w całym procesie. Oboje jednak podpisali oświadczenie, w którym stwierdzają, że rozumieją ryzyko związane z pożyczką.

W tej sprawie Trybunał zwrócił się do TSUE z pytaniem m.in., czy banki mają wobec klientów posiadających odpowiednią wiedzę ekonomiczną takie same obowiązki informacyjne, jak konsumenci nieobeznani z produktami finansowymi i związanymi z nimi ryzykiem. W tym względzie Europejski Trybunał Sprawiedliwości jasno stwierdził, że banki powinny w ten sam sposób informować każdego konsumenta o ryzyku, niezależnie od jego doświadczenia, wykształcenia i innych czynników.

Informacje te powinny być przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Krótko mówiąc, nawet jeśli kredytobiorcą jest pracownik banku z wieloletnim stażem pracy, pożyczkodawca ma obowiązek udzielić mu dokładnie tych samych informacji, jakie przekazuje swojemu „ulicznemu” klientowi, reprezentującemu zawód niemający absolutnie nic wspólnego z gospodarką lub bankowością.

To tylko jedna z kwestii, którymi 21 września będzie rozpatrywał Trybunał Sprawiedliwości UE. Drugą, równie istotną kwestią jest podejście sądów krajowych do kontroli zapisów kwestionowanych przez kredytobiorców. Jeżeli znana jest wyznaczona do tego agencja (w Polsce jest to Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów), czy sędzia rozpatrujący każdą sprawę o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej musi badać nieuczciwość warunków umowy? ochrony) czy klauzula o takim samym brzmieniu została wpisana do rejestru klauzul niedozwolonych? Jak się okazuje, sądy nie mają takiego obowiązku. Ponieważ postanowienie znajduje się w rejestrze prowadzonym przez UOKiK, sąd może śmiało stwierdzić, że jest ono nieuczciwe.

Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-139/22 nada nowy impuls kwestii franka? Według ekspertów jest to możliwe.

Co to wszystko oznacza dla kredytobiorców? Prawnicy zajmujący się frankiem szwajcarskim twierdzą, że sprawy sądowe dotyczące standardowych umów prawdopodobnie nabiorą tempa teraz, gdy ich klauzule zostały dodane do rejestru klauzul niedozwolonych. W rejestrze znajdują się setki takich klauzul w umowach kredytowych we franku szwajcarskim.

Dotychczas orzeczeniom sądów brakowało automatyzmu: za każdym razem sądy analizują podobne wzorce umów pod kątem nieuczciwego charakteru tych samych warunków. Teraz nie muszą. Czy warunki umowne znajdują się w rejestrze klauzul niedozwolonych na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów? Jest więc nieuczciwy. Jeżeli umowa zostanie wyeliminowana bez dalszego jej wykonania (co ma miejsce w zdecydowanej większości przypadków), będzie to prowadzić do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, czyli do nieważności ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Niezależnie od decyzji TESU, należy podkreślić, że kredytobiorcy we frankach szwajcarskich reprezentowani przez doskonałe kancelarie prawne mogą teraz liczyć w swoich sprawach na szybkie orzeczenie.